Ngành logistics Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ, kéo theo sự thay đổi liên tục của các quy định pháp luật. Để giúp doanh nghiệp luôn nắm bắt thông tin và tuân thủ đúng luật, bài viết này sẽ tổng hợp các văn bản Logistics 2026 mới nhất, chi tiết về hải quan, thuế, vận tải và các lĩnh vực liên quan. Việc hiểu rõ những thay đổi này là chìa khóa để tối ưu hóa hoạt động và tránh rủi ro pháp lý.
1. Tổng quan về các văn bản pháp luật logistics năm 2026
Năm 2026 mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong khuôn khổ pháp lý ngành logistics. Các doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến những cập nhật về thuế, hải quan, và quản lý chuỗi cung ứng. Việc nắm bắt kịp thời các văn bản Logistics 2026 sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, tránh các vi phạm không đáng có và tối ưu hóa chi phí.
2. Những nghị định, nghị quyết trọng tâm
Các nghị định và nghị quyết mới đóng vai trò định hình lại nhiều khía cạnh của ngành. Dưới đây là những điểm nhấn chính trong các văn bản Logistics 2026 quan trọng:
- Nghị định 359/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/01/2026): Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 181/2025/NĐ-CP về thi hành Luật thuế GTGT, loại trừ kê khai thuế GTGT một số giao dịch thương mại nông, lâm, thủy sản giữa doanh nghiệp.
- Nghị định 37/2026/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
- Nghị định 299/2025/NĐ-CP: Sửa đổi, bổ sung Nghị định 77/2017/NĐ-CP về quản lý, bảo vệ an ninh trật tự tại cửa khẩu cảng, được tổng hợp trong Văn bản hợp nhất 16/VBHN-BQP/2026.
- Nghị quyết 09/2026/NQ-CP: Điều chỉnh thời hạn áp dụng và tạm ngừng hiệu lực một số nghị định trong lĩnh vực an toàn thực phẩm liên quan đến xuất nhập khẩu (giai đoạn 01/2026-15/04/2026).
3. Thông tư mới từ bộ tài chính về hải quan và thuế
Bộ Tài chính đã ban hành nhiều thông tư quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động hải quan và thuế, những khía cạnh cốt lõi trong các văn bản Logistics 2026:
- Thông tư 121/2025/TT-BTC (hiệu lực từ 01/02/2026): Sửa đổi, bổ sung Thông tư 38/2015/TT-BTC và Thông tư 39/2018/TT-BTC về thủ tục hải quan, giám sát hải quan, thuế xuất nhập khẩu, trị giá hải quan, nghĩa vụ thuế… Đây là văn bản trọng tâm thay đổi thủ tục tuân thủ điện tử và các quy trình khai báo cho doanh nghiệp logistics, đặc biệt quan trọng với các văn bản Logistics 2026.
- Thông tư 06/2026/TT-BTC (hiệu lực từ 01/03/2026): Sửa đổi Thông tư 13/2015/TT-BTC về biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (IP) tại cửa khẩu, mở rộng quản lý, giám sát và quyền tạm giữ hàng hóa nghi vi phạm.
- Thông tư 113/2025/TT-BTC (hiệu lực từ 01/01/2026): Quy định về biên lai thu thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, lệ phí hải quan, phí hàng hóa và phương tiện quá cảnh (cập nhật mới nhất).
4. Các thông tư khác liên quan đến vận tải và hệ thống logistics
Ngoài các quy định về hải quan và thuế, nhiều văn bản Logistics 2026 khác cũng ảnh hưởng đến lĩnh vực vận tải và toàn bộ hệ thống logistics:
- Thông tư 33/2025/TT-BXD (hiệu lực từ 01/01/2026): Về quản lý, khai thác vận tải đường sắt, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và dịch vụ logistics nội địa.
- Thông tư 37/2025/TT-BXD (hiệu lực từ 08/01/2026): Quy định cơ chế, chính sách quản lý giá dịch vụ kiểm định, kiểm tra kỹ thuật các sản phẩm phương tiện thủy nội địa & tàu biển.
5. Văn bản hợp nhất và sửa đổi quản lý cửa khẩu
Quản lý cửa khẩu là một phần không thể thiếu trong chuỗi cung ứng, và các văn bản Logistics 2026 này đảm bảo an ninh và trật tự tại các điểm trọng yếu:
- Văn bản hợp nhất 16/VBHN-BQP/2026: Hợp nhất, cập nhật nội dung quản lý, bảo vệ an ninh – trật tự tại cửa khẩu cảng sau các sửa đổi của Chính phủ.
6. Các văn bản liên quan cần cập nhật thường xuyên
Bên cạnh các quy định mới của năm 2026, doanh nghiệp logistics cũng cần thường xuyên rà soát và nắm bắt những văn bản pháp luật có liên quan nhưng đã có hiệu lực từ trước để đảm bảo tuân thủ đầy đủ. Đây là những văn bản tuy không phải là văn bản Logistics 2026 nhưng vẫn cực kỳ quan trọng:
- Nghị định 167/2025/NĐ-CP: Hướng dẫn thi hành Luật Hải quan mới (hiệu lực 15/08/2025).
- Nghị định 182/2025/NĐ-CP: Sửa đổi hướng dẫn Luật Thuế xuất nhập khẩu (hiệu lực 01/07/2025).
- Quyết định 467/QĐ-CHQ: Về thủ tục kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa (ban hành 29/04/2025).
7. Nguyên tắc kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa
Để đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật, việc kiểm tra và xác định xuất xứ hàng hóa được thực hiện theo những nguyên tắc chặt chẽ, được quy định chi tiết trong các văn bản Logistics 2026 và các văn bản liên quan:
- Việc kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu phải thực hiện đúng quy định tại Luật Hải quan 2014, Luật Quản lý ngoại thương 2017, các văn bản hướng dẫn thi hành, các Thông tư của Bộ Công Thương hướng dẫn thực hiện các Điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết hoặc gia nhập, quy tắc xuất xứ hàng hóa và các văn bản pháp luật liên quan. Trường hợp kiểm tra sau thông quan, thực hiện theo quy định tại Điều 78 Luật Hải quan 2014 và theo quy định kiểm tra sau thông quan quy định tại Chương VI Nghị định 08/2015/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 59/2018/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành.
- Kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong quá trình làm thủ tục hải quan được thực hiện dựa trên nguyên tắc đánh giá rủi ro, theo chỉ dẫn phân luồng kiểm tra của Cục Hải quan và tuân thủ quy định tại Thông tư 38/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 39/2018/TT-BTC và được hướng dẫn tại quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của Cục trưởng Cục Hải quan.
- Kiểm tra, rà soát việc khai báo thông tin xuất xứ hàng hóa trên tờ khai hải quan theo nguyên tắc quản lý rủi ro và đối chiếu chứng từ chứng nhận xuất xứ nộp qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan. Trường hợp phát hiện thông tin khai báo không đầy đủ và lô hàng chưa qua khu vực giám sát hải quan thì thực hiện dừng đưa hàng qua khu vực giám sát theo quy định tại Điều 52d Thông tư 38/2015/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 39/2018/TT-BTC và xử lý theo quy định; trường hợp lô hàng đã qua khu vực giám sát thì thực hiện kiểm tra sau thông quan tại trụ sở cơ quan hải quan và xử lý theo quy định.
8. Những hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực hải quan
Nhằm duy trì môi trường kinh doanh lành mạnh và chống lại các hoạt động phi pháp, Luật Hải quan 2014 đã quy định rõ ràng những hành vi bị nghiêm cấm đối với cả công chức hải quan và người khai hải quan. Đây là một phần quan trọng trong các văn bản Logistics 2026 mà mọi đơn vị cần ghi nhớ:
8.1. Đối với công chức hải quan:
- Gây phiền hà, khó khăn trong việc làm thủ tục hải quan.
- Bao che, thông đồng để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, gian lận thương mại, gian lận thuế.
- Nhận hối lộ, chiếm dụng, biển thủ hàng hóa tạm giữ hoặc thực hiện hành vi khác nhằm mục đích vụ lợi.
- Hành vi khác vi phạm pháp luật về hải quan.
8.2. Đối với người khai hải quan, tổ chức, cá nhân có quyền và nghĩa vụ liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải:
- Thực hiện hành vi gian dối trong việc làm thủ tục hải quan.
- Buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
- Gian lận thương mại, gian lận thuế.
- Đưa hối lộ hoặc thực hiện hành vi khác nhằm mưu lợi bất chính.
- Cản trở công chức hải quan thi hành công vụ.
- Truy cập trái phép, làm sai lệch, phá hủy hệ thống thông tin hải quan.
- Hành vi khác vi phạm pháp luật về hải quan.
Việc cập nhật liên tục các văn bản Logistics 2026 không chỉ là nghĩa vụ mà còn là lợi thế cạnh tranh cho các doanh nghiệp. Hãy luôn chủ động tìm hiểu và áp dụng đúng các quy định pháp luật để đảm bảo hoạt động kinh doanh bền vững và hiệu quả trong môi trường logistics ngày càng biến động.
