Học sinh tại trường giáo dưỡng luôn có cơ hội cải thiện bản thân và rút ngắn thời gian chấp hành biện pháp giáo dục. Một trong những động lực lớn nhất chính là khả năng được chấm dứt biện pháp giáo dục trước thời hạn. Vậy, điều kiện cụ thể để học sinh có thể được xem xét đặc quyền này là gì và tiêu chí xếp loại thi đua đóng vai trò quan trọng như thế nào? Bài viết này sẽ đi sâu vào các quy định pháp luật liên quan, giúp bạn hiểu rõ hơn về quy trình và các tiêu chuẩn cần đạt được.
1. Điều kiện chấm dứt biện pháp giáo dục trước thời hạn
Theo Khoản 1 Điều 110 Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024, học sinh tại trường giáo dưỡng có thể được xem xét việc chấm dứt trước thời hạn việc chấp hành biện pháp giáo dục nếu đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Đã chấp hành được một phần hai thời hạn chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng.
- Xếp loại thi đua từ loại khá trở lên.
- Thuộc một trong các trường hợp sau:
- Tích cực học tập, có nhiều tiến bộ.
- Đã lập công theo quy định pháp luật và quy chế của trường.
Như vậy, việc đạt được xếp loại khá trở lên là yếu tố then chốt, song song với việc chấp hành đủ thời gian và có những đóng góp tích cực trong quá trình học tập, rèn luyện. Đây là cơ hội lớn để các em học sinh có thể sớm quay trở lại với cộng đồng.
2. Tiêu chuẩn xếp loại thi đua học sinh tại trường giáo dưỡng
Để đủ điều kiện được xem xét rút ngắn thời gian giáo dục, việc xếp loại thi đua học sinh tại trường giáo dưỡng phải dựa trên các tiêu chuẩn rõ ràng. Căn cứ Khoản 1 Điều 16 Nghị định 355/2025/NĐ-CP, việc đánh giá được thực hiện thông qua các tiêu chí sau:
- Nhận rõ hành vi vi phạm pháp luật của bản thân, thành khẩn hối lỗi; tôn trọng tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của mình và của người khác.
- Nghiêm chỉnh chấp hành quy định của pháp luật, Nội quy trường giáo dưỡng; có ý thức và hành động ngăn chặn, đấu tranh, tố giác hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm Nội quy trường giáo dưỡng của người khác mà mình biết.
- Tự giác, chăm chỉ học văn hóa và các nội dung giáo dục khác trong trường giáo dưỡng, hoàn thành nhiệm vụ học tập; tích cực học nghề, lao động, lao động có hiệu quả, chấp hành nghiêm kỷ luật, an toàn, vệ sinh lao động; tích cực tham gia và có ý thức thúc đẩy phong trào thi đua trong học sinh.
- Trau dồi phẩm chất học sinh; kính trọng, lễ phép với cán bộ, giáo viên trường giáo dưỡng; có ý thức và hành động giữ gìn sự đoàn kết, giúp đỡ nhau cùng học tập, rèn luyện tiến bộ.
3. Quy định chi tiết về xếp loại Khá và Tốt đối với học sinh tại trường giáo dưỡng
Việc xếp loại thi đua từ khá trở lên là điều kiện tiên quyết để được xem xét chấm dứt biện pháp giáo dục sớm. Khoản 4 và Khoản 5 Điều 16 Nghị định 355/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về tiêu chí xếp loại tốt và khá như sau:
3.1. Đối với học sinh xếp loại Tốt
Học sinh được xếp loại tốt khi chấp hành đầy đủ 04 tiêu chuẩn thi đua nêu trên, đạt điểm số cao hoặc được đánh giá kết quả từ mức Hoàn thành tốt (Chương trình Xóa mù chữ) hoặc Khá trở lên (Chương trình Giáo dục thường xuyên). Chỉ xếp loại tốt đối với những học sinh có kỳ xếp loại trước đó loại khá hoặc tốt.
Chi tiết xếp loại Tốt theo kỳ:
- Xếp loại tháng: Có ít nhất 21 ngày trong một tháng được xếp loại tốt, trong đó 07 ngày cuối tháng phải là loại tốt. Học sinh mới đến trường chấp hành được 21 ngày thì cả 21 ngày phải được xếp loại tốt.
- Xếp loại quý: Có 03 tháng xếp loại tốt; hoặc 02 tháng xếp loại tốt, 01 tháng xếp loại khá (tháng cuối cùng phải tốt). Học sinh mới đủ thời gian 02 tháng thì cả 02 tháng đều xếp loại tốt.
- Xếp loại năm: Có 04 quý xếp loại tốt; hoặc 01 quý khá, 03 quý tốt (quý cuối cùng tốt); hoặc 02 quý khá, 02 quý tốt (quý cuối cùng tốt). Học sinh mới đủ thời gian 03 quý thì cả 03 quý đều xếp loại tốt hoặc 01 quý khá, 02 quý tốt (quý cuối cùng tốt).
3.2. Đối với học sinh xếp loại Khá
Học sinh được xếp loại khá khi thực hiện tốt các tiêu chuẩn tại điểm a, b, c khoản 1 Điều 16 Nghị định 355/2025/NĐ-CP nhưng chưa tích cực trau dồi phẩm chất học sinh, chưa có ý thức giữ gìn đoàn kết; hoặc học tập đạt điểm trung bình/Hoàn thành (Xóa mù chữ)/Đạt (Giáo dục thường xuyên), hoặc điểm dưới trung bình do sức khỏe yếu, ốm đau. Chỉ xếp loại khá đối với những học sinh có kỳ xếp loại trước đó xếp loại trung bình, khá hoặc tốt.
Chi tiết xếp loại Khá theo kỳ:
- Xếp loại tháng: Có ít nhất 21 ngày trở lên trong 01 tháng được xếp loại khá, trong đó 07 ngày cuối tháng phải là loại khá.
- Xếp loại quý: Có 03 tháng xếp loại khá; hoặc 02 tháng khá, 01 tháng tốt; hoặc 01 tháng trung bình, 01 tháng khá, 01 tháng tốt. Học sinh mới đủ thời gian 02 tháng thì cả 02 tháng đều xếp loại khá hoặc 01 tháng khá, 01 tháng tốt.
- Xếp loại năm: Có 04 quý xếp loại khá; hoặc 01 quý trung bình, 02 quý khá, 01 quý tốt (quý cuối cùng khá hoặc tốt); hoặc 01 quý trung bình, 03 quý khá (quý cuối cùng khá). Học sinh mới đủ thời gian 03 quý thì cả 03 quý xếp loại khá; hoặc 02 quý khá, 01 quý tốt; hoặc 01 quý trung bình, 02 quý khá (quý cuối cùng khá); hoặc 01 quý trung bình, 01 quý khá, 01 quý tốt (quý cuối cùng khá hoặc tốt).
Những quy định rõ ràng này không chỉ là cơ sở pháp lý để đánh giá mà còn là mục tiêu để các em học sinh tại trường giáo dưỡng phấn đấu, hướng tới việc được chấm dứt biện pháp giáo dục trước thời hạn và tái hòa nhập cộng đồng sớm nhất có thể.
